Bu test neyi ölçer? Bu öz değerlendirme, depresyon belirtilerini taramak için dünyada en yaygın kullanılan ölçeklerden biri olan Hasta Sağlığı Anketi'nin sekiz maddelik depresyon bölümüne (PHQ-8) dayanır. Sekiz soru, son iki haftada çökkün ruh hali, ilgi ve keyif kaybı, uyku, enerji, iştah, kendinize bakışınız, odaklanma ve hareketlerde yavaşlama ya da huzursuzluk gibi depresyonun temel belirtilerini ne sıklıkla yaşadığınızı sorar. PHQ ölçekleri ücretsizdir ve serbestçe kullanılabilir.
Önemli bir çerçeve: Depresyon tanısı çevrimiçi bir testle konamaz. Bu test bir tarama aracıdır; belirtilerinizin şiddeti hakkında fikir verir, klinik değerlendirmenin yerine geçmez.
Acil durum: Kendinize zarar vermeyi ya da yaşamınıza son vermeyi düşünüyorsanız bu testin sonucunu beklemeyin. Hemen 112'yi arayın ya da en yakın acil servise başvurun. Bu düşünceler, puanınız ne olursa olsun hemen destek almayı gerektirir.
Nasıl uygulanır?
Her soruda, son iki hafta içinde o sorunun sizi ne sıklıkla rahatsız ettiğini seçin: "Hiç" (0 puan), "Birkaç gün" (1 puan), "Günlerin yarısından fazlasında" (2 puan) ya da "Neredeyse her gün" (3 puan). Toplam puan 0 ile 24 arasında değişir. Tek bir kötü günü değil, son iki haftanın genelini düşünün. Test birkaç dakika sürer.
Puanınız nasıl yorumlanır?
| Toplam puan | Depresif belirti düzeyi |
|---|---|
| 0 ile 4 | Minimal |
| 5 ile 9 | Hafif |
| 10 ile 14 | Orta |
| 15 ile 19 | Orta-ağır |
| 20 ile 24 | Ağır |
Bu aralıklar, ölçeği geliştiren araştırmacıların PHQ-9 için belirlediği 5, 10, 15 ve 20 kesme puanlarına dayanır; PHQ-8 aynı biçimde puanlanır. Yaklaşık 200 bin kişinin katıldığı bir toplum araştırmasında 10 ve üzeri PHQ-8 puanının güncel depresyonu tanımlamak için kullanılabileceği gösterilmiştir. Bu nedenle 10 ve üzeri bir puan, bir uzmanla görüşmeyi gerektiren önemli bir işarettir.
Sonuç ne anlama gelir, ne anlama gelmez?
Yüksek puan, depresif belirtilerin son iki haftada belirgin olduğunu gösterir. Göstermediği şey şudur: bu bir tanı değildir. Depresyon tanısı konmadan önce yas, geçmişte manik dönem olup olmadığı ve belirtilere yol açabilecek bedensel hastalık, ilaç ya da madde kullanımı gibi nedenler klinik görüşmede değerlendirilir. Düşük bir puan da her şeyin yolunda olduğu anlamına gelmez; zorlandığınızı hissediyorsanız destek istemek için yüksek bir puan beklemeniz gerekmez.
Depresyon yalnızca üzüntüden ibaret değildir. Eskiden keyif aldığınız şeylerden artık zevk alamamak için anhedoni nedir, aynı düşünceleri zihninizde döndürüp durmak için ruminasyon nedir yazılarına göz atabilirsiniz.
Kimler için uygundur?
Bu test 18 yaş üstü yetişkinler için uygundur. 18 yaş altındaki gençlerde ruh hali değerlendirmesi, aileden de bilgi alınarak bir çocuk ve ergen ruh sağlığı uzmanı tarafından yapılmalıdır.
Ne zaman profesyonel destek almalı?
Puanınız 10 ve üzerindeyse, belirtiler iki haftadan uzun süredir devam ediyorsa ya da işinizi, ilişkilerinizi ve günlük yaşamınızı zorlaştırıyorsa bir psikiyatrist ya da klinik psikologla görüşmeniz yerinde olur. Psikiyatrist tıbbi değerlendirme yapar ve gerekiyorsa ilaç tedavisine karar verir; klinik psikolog psikoterapi sürecini yürütür. Kimden destek alacağınızdan emin değilseniz psikolog mu psikiyatrist mi yazısı yol gösterebilir. Depresyonun belirtilerini ve tedavi seçeneklerini depresyon nedir yazısında ayrıntılı anlattım.
