Bu test neyi ölçer? Bu öz değerlendirme, kaygı belirtilerini taramak için geliştirilen ve dünyada yaygın olarak kullanılan Yaygın Anksiyete Bozukluğu-7 ölçeğine (GAD-7) dayanır. Yedi soru, son iki haftada gerginlik, endişeyi durduramama, birçok konuda aşırı endişelenme, gevşeyememe, huzursuzluk, çabuk sinirlenme ve kötü bir şey olacakmış gibi korku duyma belirtilerini ne sıklıkla yaşadığınızı sorar. GAD-7 ücretsizdir ve serbestçe kullanılabilir; Türkçe formunun geçerlik ve güvenirliği de araştırılmıştır.
Önemli bir çerçeve: Anksiyete bozukluğu tanısı çevrimiçi bir testle konamaz. Bu test bir tarama aracıdır; kaygı belirtilerinizin şiddeti hakkında fikir verir, klinik değerlendirmenin yerine geçmez.
Nasıl uygulanır?
Her soruda, son iki hafta içinde o sorunun sizi ne sıklıkla rahatsız ettiğini seçin: "Hiç" (0 puan), "Birkaç gün" (1 puan), "Günlerin yarısından fazlasında" (2 puan) ya da "Neredeyse her gün" (3 puan). Toplam puan 0 ile 21 arasında değişir. Tek bir zor günü değil, son iki haftanın genelini düşünün. Test birkaç dakika sürer.
Puanınız nasıl yorumlanır?
| Toplam puan | Kaygı belirtisi düzeyi |
|---|---|
| 0 ile 4 | Minimal |
| 5 ile 9 | Hafif |
| 10 ile 14 | Orta |
| 15 ile 21 | Ağır |
Bu aralıklar, ölçeği geliştiren araştırmacıların önerdiği 5, 10 ve 15 kesme puanlarına dayanır. Özgün çalışmada 10 ve üzeri puan, yaygın anksiyete bozukluğunu yüzde 89 duyarlılık ve yüzde 82 özgüllükle ayırt etmiştir. Türkçe uyarlama çalışmasında ise klinik örneklemde en uygun kesme puanı 8 bulunmuştur. Almanya'da 5 binden fazla kişiyle yapılan bir toplum araştırmasında katılımcıların yaklaşık yüzde 5'inin puanı 10 ve üzerindeydi.
Sonuç ne anlama gelir, ne anlama gelmez?
Yüksek puan, kaygı belirtilerinin son iki haftada belirgin olduğunu gösterir. GAD-7 adını yaygın anksiyete bozukluğundan alsa da araştırmalarda panik bozukluk, sosyal anksiyete ve travma sonrası stres bozukluğu için de iyi bir tarama aracı olduğu görülmüştür. Göstermediği şey şudur: bu bir tanı değildir ve kaygınızın hangi tabloyla ilişkili olduğunu söylemez. Bu ayrımı klinik görüşme yapar. Düşük bir puan da yaşadığınız zorluğu geçersiz kılmaz.
GAD-7 endişe ve gerginliğe odaklanır; ani başlayan çarpıntı, nefes darlığı ve yoğun korku nöbetlerini ayrıntılı sormaz. Bu tür nöbetler yaşıyorsanız panik atağın bedensel belirtileri ve panik atak anında ne yapılır yazılarına göz atabilirsiniz. Kaygınız daha çok başkalarının sizi değerlendireceği ortamlarda artıyorsa sosyal anksiyete yazısı size daha yakın olabilir.
Kimler için uygundur?
Bu test 18 yaş üstü yetişkinler için uygundur. 18 yaş altındaki gençlerde kaygı değerlendirmesi, aileden de bilgi alınarak bir çocuk ve ergen ruh sağlığı uzmanı tarafından yapılmalıdır.
Ne zaman profesyonel destek almalı?
Puanınız 10 ve üzerindeyse, endişeleriniz haftalardır sürüyor ve kontrol edilemez hale geldiyse ya da kaygı uykunuzu, işinizi ve ilişkilerinizi zorlaştırıyorsa bir psikiyatrist ya da klinik psikologla görüşmeniz yerinde olur. Kimden destek alacağınızdan emin değilseniz psikolog mu psikiyatrist mi yazısı yol gösterebilir. Kaygı bozukluğunun türlerini, belirtilerini ve tedavi seçeneklerini anksiyete nedir yazısında ayrıntılı anlattım.
