Stres ve Duygular

Öfke Testi - Ne Kadar Çabuk Öfkeleniyorsunuz? (10 Soru)

Kl. Psk. Büşra Bulut10 Soru~3 dk
Öfke Testi - Ne Kadar Çabuk Öfkeleniyorsunuz? (10 Soru)

Bu test neyi ölçer? Bu test, öfkeye yatkınlığınızı, yani ne kadar kolay ve sık öfkelendiğinizi, sinirlendiğinizi ve öfkenizi ne kadar kontrol edebildiğinizi ölçer. Sorular, kamu malı olan ve her amaçla serbestçe kullanılabilen Uluslararası Kişilik Madde Havuzu'nun (IPIP) "öfke" (N2, anger) ölçeğinden alınmıştır (Goldberg ve ark., 2006; Johnson, 2014). Türkçe ifadeler sitemiz tarafından çevrilmiştir.

Önemli bir çerçeve: Bu test öfke ile ilgili bir ruhsal bozukluk için tanı ya da tarama aracı değildir; bir kişilik özelliğini ölçer ve tanı koymaz. Öfkeye yatkın olmak, saldırgan biri olmak demek de değildir.

Önce güvenlik: Öfkeyle birine ya da kendinize zarar verme düşünceniz varsa, birine zarar verme noktasına geldiğinizi hissediyorsanız ya da şu anda güvende değilseniz beklemeden 112'yi arayın.

Soru 1 / 100 / 10 tamamlandı

Kolayca öfkelenirim.

Öfke nedir?

Öfke, haksızlığa uğradığımızı, engellendiğimizi ya da bir sınırımızın aşıldığını hissettiğimizde ortaya çıkan doğal bir duygudur. Gündelik öfke deneyimi üzerine yapılan klasik anket çalışmaları, öfke ile saldırganlık arasındaki bağı ve öfke ile canı sıkılma arasındaki farkı ayrı ayrı ele alır; yani öfke hissetmek ile öfkeyle bir şey yapmak aynı şey değildir (Averill, 1983). Sorun öfkenin kendisi değil, ne kadar kolay tetiklendiği, ne kadar yoğun yaşandığı ve nasıl dışa vurulduğudur.

ABD'de 34 binden fazla yetişkinle yapılan bir ulusal araştırmada, küçük şeylerle tetiklenen, kontrol etmesi zor ya da öfke patlamalarına varan öfke yetişkinlerin yüzde 7,8'inde görüldü. Bu tür öfke erkeklerde ve genç yetişkinlerde daha yaygındı ve günlük yaşamda daha düşük işlevsellikle ilişkiliydi (Okuda ve ark., 2015).

Öfkenin yönüTestte karşılığı
Kolay tetiklenmeKolayca öfkelenmek, çabuk sinirlenmek
HassasiyetKüçük şeylere kolayca bozulmak
Genel ruh hâliHuysuz ve keyifsiz olmak, sık şikâyet etmek
KontrolÖfkeyi tutamayıp parlamak ya da soğukkanlılığı koruyabilmek

Nasıl uygulanır?

On ifadenin her birinin sizi ne kadar tanımladığını seçin. Belirli bir günü değil, genel olarak kendinizi düşünün. Seçenekler "Beni hiç tanımlamıyor" (1 puan) ile "Beni tamamen tanımlıyor" (5 puan) arasındadır. Beş ifade ters puanlanır: örneğin "Soğukkanlılığımı korurum" ifadesine "Beni tamamen tanımlıyor" demek 1 puan getirir. Toplam puan 10 ile 50 arasında değişir ve yüksek puan öfkeye daha fazla yatkınlığı gösterir. IPIP sitesinde bu ölçek için bildirilen iç tutarlılık katsayısı .88'dir.

Puanınız nasıl yorumlanır?

Toplam puanMadde ortalamasıÖfkeye yatkınlık
10 ile 241,0 ile 2,4Düşük
25 ile 352,5 ile 3,5Orta
36 ile 503,6 ile 5,0Yüksek

IPIP ölçekleri için resmi bir norm ya da kesme puanı yoktur. Bu aralıklar, madde ortalamasını cevap ölçeğinin alt, orta ve üst bölümlerine ayıran betimleyici aralıklardır.

Sonuç ne anlama gelir, ne anlama gelmez?

Yüksek puan, öfkenin sizde kolay tetiklendiğini ve zaman zaman kontrol etmekte zorlandığınızı gösterir. Göstermediği şeyler şunlardır: bir ruhsal bozukluğunuz olduğunu, saldırgan ya da tehlikeli biri olduğunuzu göstermez. Düşük puan da öfkenizi sağlıklı biçimde ifade ettiğiniz anlamına gelmeyebilir; bazı insanlar öfkesini hiç dile getirmeden içine atar. Uykusuzluk, yoğun stres ya da uzun süren bir çökkünlük de insanı daha çabuk sinirlendirebilir. Zorlandığınız durumları genel olarak görmek için stres testi, zor duygularla nasıl baş ettiğinizi görmek için duygu düzenleme testi tamamlayıcı olabilir.

Sağlıklı öfke ile öfke problemi arasındaki farkı, öfke nöbetlerinin nasıl geliştiğini ve öfke anında neler yapılabileceğini öfke problemi yazısında ayrıntılı anlattım.

Öfke sağlığı etkiler mi?

Öfke yalnızca ilişkileri değil bedeni de ilgilendirebilir. İleriye dönük çalışmaları birleştiren bir meta-analizde öfke ve düşmanlık, başlangıçta sağlıklı olan kişilerde koroner kalp hastalığı olaylarında artışla (25 çalışma), kalp hastalığı olan kişilerde ise daha kötü seyirle (19 çalışma) ilişkili bulundu. Araştırmacılar yayın yanlılığına dair işaretler olduğunu da not ediyor (Chida ve Steptoe, 2009). Bu bulgular bir ilişkiyi gösterir; öfkenin tek başına kalp hastalığına yol açtığını kanıtlamaz.

Öfkeyi "boşaltmak" işe yarar mı?

Yaygın inanışın aksine, öfkeyi bir yastığa ya da kum torbasına vurarak boşaltmak işe yaramıyor. Bir deneyde öfkelendirilen katılımcılardan kum torbasına vururken kendilerini kızdıran kişiyi düşünenler, hiçbir şey yapmayan gruba göre daha öfkeli ve daha saldırgan oldu (Bushman, 2002). 10.189 katılımcıyı içeren 154 çalışmayı birleştiren bir meta-analizde derin nefes, bilinçli farkındalık ve meditasyon gibi bedensel uyarılmayı azaltan etkinlikler öfkeyi ve saldırganlığı azalttı; koşu ya da bir şeye vurmak gibi uyarılmayı artıran etkinlikler ise genel olarak etkili olmadı (Kjærvik ve Bushman, 2024).

Öfkelendiren olayı kafada tekrar tekrar çevirmek de öfkeyi besleyebilir. Öfkeli ruminasyon üzerine bir derleme, bu tür tekrarlayan düşünmenin saldırganlık için bir risk etkeni olduğunu ve öz denetimi geçici olarak azaltabildiğini anlatır (Denson, 2013).

Öfke kontrolü öğrenilebilir mi?

Evet. Yetişkinlerde öfke tedavilerini inceleyen bir meta-analizde 1.841 katılımcıyı kapsayan 92 müdahale, tedavi almayanlara göre orta düzeyde bir iyileşme sağladı; öfke duygusunda ve saldırgan davranışlarda azalma görüldü ve kazanımlar izlemde korundu (DiGiuseppe ve Tafrate, 2003). Meta-analizleri bir arada değerlendiren bir derlemeye göre öfke için en yaygın uygulanan yöntem bilişsel davranışçı terapidir ve öfke tedavileri hem klinik olmayan gruplarda hem de psikiyatrik hastalarda en az orta düzeyde etkilidir (Lee ve DiGiuseppe, 2018).

Öfkeyi yönetmek onu bastırmak demek değildir. Öfkeyi fark etmek, ona bir ad vermek ve onunla hemen harekete geçmeden bir süre durabilmek önemli bir beceridir. Duyguyla savaşmadan onu taşıyabilmenin ne demek olduğunu duyguları kabul etmek vazgeçmek midir yazısında anlattım.

Kimler için uygundur?

Bu test 18 yaş üstü yetişkinler için hazırlanmıştır. Çocuk ve ergenlerde öfke ve öfke patlamaları, yaşa uygun biçimde ve aileyle birlikte değerlendirilmelidir. Başka birinin öfkesini değerlendirmek için değil, kendi deneyiminizi fark etmeniz için tasarlanmıştır.

Ne zaman profesyonel destek almalı?

Öfkeniz ilişkilerinize, işinize ya da sağlığınıza zarar veriyorsa, öfkeyle bağırıp çağırma, eşya kırma ya da birine el kaldırma oluyorsa ya da öfke patlamalarından sonra yoğun pişmanlık yaşıyorsanız bir uzmanla görüşmeniz yerinde olur. Bursa'da yürüttüğüm çalışmalar için bireysel psikoterapi sayfasına bakabilirsiniz. Kimden destek alacağınızdan emin değilseniz psikolog mu psikiyatrist mi yazısı yol gösterebilir. Öfkeyle birine ya da kendinize zarar verme düşünceniz varsa, birine zarar verme noktasına geldiğinizi hissediyorsanız ya da şu anda güvende değilseniz beklemeden 112'yi arayın.

Kaynaklar

  • Goldberg, L. R., Johnson, J. A., Eber, H. W., Hogan, R., Ashton, M. C., Cloninger, C. R. ve Gough, H. G. (2006). The international personality item pool and the future of public-domain personality measures. Journal of Research in Personality, 40(1), 84 ile 96. DOI
  • Johnson, J. A. (2014). Measuring thirty facets of the Five Factor Model with a 120-item public domain inventory: Development of the IPIP-NEO-120. Journal of Research in Personality, 51, 78 ile 89. DOI
  • Averill, J. R. (1983). Studies on anger and aggression: Implications for theories of emotion. American Psychologist, 38(11), 1145 ile 1160. DOI
  • Okuda, M., Picazo, J., Olfson, M., Hasin, D. S., Liu, S.-M., Bernardi, S. ve Blanco, C. (2015). Prevalence and correlates of anger in the community: Results from a national survey. CNS Spectrums, 20(2), 130 ile 139. DOI
  • Chida, Y. ve Steptoe, A. (2009). The association of anger and hostility with future coronary heart disease: A meta-analytic review of prospective evidence. Journal of the American College of Cardiology, 53(11), 936 ile 946. DOI
  • Bushman, B. J. (2002). Does venting anger feed or extinguish the flame? Catharsis, rumination, distraction, anger, and aggressive responding. Personality and Social Psychology Bulletin, 28(6), 724 ile 731. DOI
  • Kjærvik, S. L. ve Bushman, B. J. (2024). A meta-analytic review of anger management activities that increase or decrease arousal: What fuels or douses rage? Clinical Psychology Review, 109, 102414. DOI
  • Denson, T. F. (2013). The multiple systems model of angry rumination. Personality and Social Psychology Review, 17(2), 103 ile 123. DOI
  • DiGiuseppe, R. ve Tafrate, R. C. (2003). Anger treatment for adults: A meta-analytic review. Clinical Psychology: Science and Practice, 10(1), 70 ile 84. DOI
  • Lee, A. H. ve DiGiuseppe, R. (2018). Anger and aggression treatments: A review of meta-analyses. Current Opinion in Psychology, 19, 65 ile 74. DOI

Sık sorulan sorular

Bu yazıyla ilgili en sık merak edilenleri kısaca derledim.

Öfke testi neyi ölçer?
Bu test öfkeye yatkınlığınızı ölçer: ne kadar kolay ve sık öfkelendiğinizi, küçük şeylere ne kadar çabuk bozulduğunuzu ve öfkenizi ne kadar kontrol edebildiğinizi. Sorular kamu malı olan IPIP kişilik ölçeğinin öfke alt ölçeğinden alınmıştır.
Bu test öfke problemim olduğunu gösterir mi?
Hayır. Test bir kişilik özelliğini ölçer, tanı koymaz. Yüksek puan öfkenin sizde kolay tetiklendiğini gösterir; bir ruhsal bozukluğunuz olduğunu ya da saldırgan biri olduğunuzu göstermez. Öfkenizin hayatınızı ne kadar etkilediği ancak bir uzmanla yapılacak görüşmede değerlendirilebilir.
Puanım ne anlama geliyor?
Toplam puan 10 ile 50 arasındadır. 10 ile 24 düşük, 25 ile 35 orta, 36 ile 50 yüksek öfkeye yatkınlığı gösterir. Bu aralıklar betimleyicidir; IPIP ölçekleri için resmi bir norm ya da kesme puanı yoktur.
Öfkeyi yastığa vurarak ya da koşarak atmak işe yarar mı?
Araştırmalar bunu desteklemiyor. Bir şeye vurmak öfkeyi ve saldırganlığı artırabiliyor; koşu gibi uyarılmayı artıran etkinlikler de genel olarak öfkeyi azaltmıyor. Derin nefes, bilinçli farkındalık ve meditasyon gibi bedeni sakinleştiren etkinlikler ise öfkeyi azaltmada etkili bulunmuştur.
Öfke kontrolü öğrenilebilir mi?
Evet. Öfkeye yönelik psikolojik tedaviler, özellikle bilişsel davranışçı yaklaşımlar, araştırmalarda en az orta düzeyde etkili bulunmuştur ve kazanımlar izlem dönemlerinde korunmuştur. Amaç öfkeyi bastırmak değil, onu fark edip zarar vermeden ifade edebilmektir.
Öfkeyle birine ya da kendime zarar verme düşüncem olursa ne yapmalıyım?
Birine ya da kendinize zarar verme düşünceniz varsa, birine zarar verme noktasına geldiğinizi hissediyorsanız ya da şu anda güvende değilseniz beklemeden 112'yi arayın. Bu düşünceler geçtikten sonra da bir ruh sağlığı uzmanıyla görüşmeniz önemlidir.

Yeni Bir Adım

Terapi sürecine başlamak için hazır mısınız?

Sorularınız için iletişime geçebilir veya randevunuzu kolayca planlayabilirsiniz.

İlgili Testler

Diğer Psikolojik Testler